Daha iyi bir beyin için sekiz hafta.

Meditasyon araştırması, farkındalık ve stres ile ilgili değişiklikleri gösteriyor.

Harvard Gazette

Yazan Sue McGreevey MGH Communications 21 Ocak 2011 Cuma

Dosya fotoğrafı: Kris Snibbe / Harvard Staff Fotoğrafçısı

Araştırmanın kıdemli yazarı Harvard Tıp Okulu Psikoloji öğretim görevlisi Sara Lazar, “meditasyon, huzur ve fiziksel rahatlama hissiyle ilişkilendirilse de meditasyon yapanlar, meditasyonun gün boyunca devam eden bilişsel ve psikolojik yararlar sağladığını iddia ediyorlar” diyor.

Sekiz haftalık bir farkındalık meditasyon programına dahil olmak, hafıza, benlik duygusu, empati ve stres ile ilişkili beyin bölgelerinde ölçülebilir değişiklikler yapıyor gibi görünüyor.

Massachusetts General Hospital’da (MGH) Harvard’a bağlı araştırmacılar tarafından yönetilen bir ekip, Psychiatry Research: Neuroimaging dergisinin 30 Ocak sayısında yer alacak bir çalışmada, meditasyonun zaman içinde beynin gri maddesinde yaptığı değişiklikleri ilk kez belgeleyen araştırmalarının sonuçlarını bildirdi.

MGH Psikiyatrik Nörogörüntüleme Araştırma Programı’nın kıdemli yazarı ve Harvard Tıp Okulu Psikoloji öğretim görevlisi Sara Lazar, “meditasyon, huzur ve fiziksel rahatlama hissiyle ilişkilendirilse de meditasyon yapanlar, meditasyonun gün boyunca devam eden bilişsel ve psikolojik yararlar sağladığını iddia ediyorlar” diyor.

“Bu araştırma, beyin yapısındaki değişikliklerin, bildirilen bu gelişmelerin bazılarının altında yatabileceğini ve insanların sadece rahatlayarak vakit geçirdikleri için kendilerini daha iyi hissetmediklerini göstermektedir.”

Lazar’ın grubu ve diğerlerinin gerçekleştirdiği önceki araştırmalar, tecrübeli meditasyon uygulayıcılarının beyinleri ile meditasyon geçmişi olmayan bireyler arasında yapısal farklılıklar bulmuş, dikkat ve duygusal bütünleşme ile ilişkili bölgelerde serebral korteksin kalınlaşmasını gözlemlemiştir.

Fakat bu araştırmalar, bu farklılıkların gerçekte meditasyonla oluşturulduğunu belgeleyememiştir.

Mevcut araştırma için, çalışmaya katılan 16 kişinin beyin yapısının manyetik rezonans (MR) görüntüleri, Massachusetts Üniversitesi’nde sekiz haftalık Farkındalık Temelli Stres Azaltma (MBSR) Programı’na katılmalarından iki hafta önce ve sonra alındı.

Farkındalık. Duygular, hisler ve zihin durumunun yargısal olmayan farkındalığına odaklanan farkındalık meditasyonu uygulamasını içeren haftalık toplantılara ek olarak, katılımcılardan rehberli meditasyon uygulaması için ses kayıtları alıp, her gün ne kadar zaman bunu uyguladıklarını takip etmeleri istendi.

Benzer bir zaman aralığında meditasyon yapmayanlardan oluşan bir kontrol grubunun da bir dizi MR beyin görüntüsü alındı.

Meditasyon grubu katılımcıları, her gün ortalama 27 dakika farkındalık egzersizleri yaptıklarını bildirdi ve farkındalık anketine verdikleri yanıtlar, katılım öncesi yanıtlarla karşılaştırıldığında önemli gelişmeler gösterdi.

Daha önceki çalışmalarda meditasyonla ilişkili farklılıkların görüldüğü alanlara odaklanan MR görüntülerinin analizi, öğrenme ve hafıza için önemli olduğu bilinen hipokampusta ve öz farkındalık, merhamet ve içebakış ile ilişkili yapılarda artmış gri madde yoğunluğu buldu.

Katılımcılar tarafından bildirilen stres azalmaları, anksiyete ve streste önemli bir rol oynadığı bilinen amigdaladaki gri madde yoğunluğunun azalmasıyla da ilişkiliydi.

Daha önceki çalışmalarda tanımlanmış olan insula adı verilen öz farkındalıkla ilişkilendirilen yapıda herhangi bir değişiklik görülmemiş olsa da yazarlar bu alanda değişiklikler yaratmak için daha uzun süreli meditasyon uygulamasına ihtiyaç duyulabileceğini öne sürmektedir.

Bu değişikliklerin hiçbiri kontrol grubunda görülmemiş olup, bu durum bunların yalnızca zamanın geçişinden kaynaklanmadığını göstermektedir.

Makalenin ilk yazarı ve Almanya’daki MGH ve Giessen Üniversitesi’nde araştırma görevlisi olan Britta Hölzel “beynin esnekliğini görmek büyüleyici ve meditasyon yaparak beynin değişiminde aktif bir rol oynayabilir ve sağlığımızı ve yaşam kalitemizi artırabiliriz” diyor.

“Farklı hasta popülasyonlarında yapılan diğer araştırmalar, meditasyonun çeşitli semptomlarda önemli gelişmeler sağlayabildiğini göstermiş olup, şu anda beyindeki bu değişikliği kolaylaştıran altta yatan mekanizmaları araştırıyoruz.”

Farkındalık eğitiminin yüksek stresli durumlarda bireyler üzerindeki etkilerini araştıran Miami Üniversitesi’nden sinirbilimci Amishi Jha “bu sonuçlar, farkındalık temelli eğitimin eylem mekanizmalarına ışık tutuyor.

Birinci şahıs stres deneyiminin yalnızca sekiz haftalık bir farkındalık eğitimi ile azaltılamayacağını, aynı zamanda bu deneyimsel değişimin, MBSR’nin travma sonrası stres bozukluğu gibi stresle ilişkili bozukluklara karşı koruma sağlama potansiyeli hakkında daha fazla çalışma yapmak için birçok olasılığa kapı açan bir bulgu olan amigdaladaki yapısal değişikliklere karşılık geldiğini ortaya koyuyorlar.” Jha, araştırmanın araştırmacılarından biri değildi.

Massachusetts Üniversitesi Tıp Fakültesi Farkındalık Merkezi’nden James Carmody, National Institutes of Health, the British Broadcasting Company ve Mind and Life Institute tarafından desteklenen çalışmanın ortak yazarlarından biridir. Lazar ekibinin çalışmaları hakkında daha fazla bilgi için.

KAYNAK MAKALE